آمار قدیمی، عامل کمبود آرد در روستاهاست

به گزارش غلات نیوز از  ایلنا، در سازوکار جدید توزیع آرد روستایی، خانوارها باید اطلاعات خود را در سامانه «سیما» ثبت کنند تا پس از استعلام، مشمولیت آن‌ها برای دریافت سهمیه مشخص شود. بر اساس این طرح، سهمیه هر فرد ماهانه هشت کیلوگرم آرد است؛ اما دریافت آن به دو شرط وابسته شده است: اعضای خانوار نباید سابقه خرید نان از شهر داشته باشند و فرد نیز باید پیش‌تر در فهرست دریافت‌کنندگان آرد روستایی ثبت شده و سهمیه خود را دریافت کرده باشد.

این شروط در حالی اعمال می‌شود که بسیاری از خانوارها به دلیل قطع سهمیه آرد، ناچار شده‌اند در ماه‌های اخیر نان مورد نیاز خود را از نانوایی‌های شهری تهیه کنند؛ موضوعی که اکنون می‌تواند آن‌ها را از دریافت مجدد سهمیه محروم کند و چرخه‌ای معیوب به وجود آورد.

از سوی دیگر، تفاوت میان میزان سهمیه و بسته‌بندی آرد نیز مشکل‌ساز شده است. در حالی که سهمیه هر فرد هشت کیلوگرم تعیین شده، آرد روستایی در کیسه‌های ۴۰ کیلویی عرضه می‌شود و امکان تحویل بسته‌های کوچک‌تر نیز در شرایط فعلی فراهم نیست.

بر اساس اطلاعات دریافتی، عامل توزیع می‌تواند پس از تأیید صلاحیت فرد در سامانه سیما، یک کیسه ۴۰ کیلویی آرد به او تحویل دهد؛ اما اگر دریافت‌کننده در ماه‌های بعد از شهر نان بخرد، سهمیه‌اش قطع می‌شود و عامل توزیع باید مابه‌التفاوت آرد تحویل‌شده را به‌عنوان جریمه توزیع خارج از شبکه به شرکت بازرگانی دولتی بازگرداند.

این ریسک مالی، عملاً موجب خودداری برخی عوامل توزیع از همکاری شده و اجرای طرح را با توقف مواجه کرده است.

سامانه سیما از سامانه‌های نظارتی حوزه خرید، فروش و توزیع آرد است که با هدف ثبت معاملات و ساماندهی عرضه این محصول فعالیت می‌کند. بر اساس ضوابط مربوط، کارخانجات آردسازی موظف‌اند اطلاعات فروش و مشخصات محموله‌ها را در این سامانه ثبت و برای هر محموله فاکتور صادر کنند.

آخرین اطلاعات دریافتی حاکی از آن است که ۵۰ تن آرد به‌صورت علی‌الحساب برای مناطق روستایی شهرستان شیراز تخصیص یافته تا اجرای طرح آغاز شود؛ با این حال، به دلیل شروط پیچیده و مشکلات ساختاری توزیع، تاکنون اقدامی در این زمینه انجام نشده و سهمیه روستائیان همچنان بلاتکلیف است.

ناهماهنگی سهمیه نانوایی‌ها با جمعیت واقعی روستاها

بخشدار مرکزی شیراز، با تشریح سازوکار توزیع آرد در مناطق روستایی، از اجرای طرح ساماندهی آرد خانه‌پز با هدف شفاف‌سازی فرآیند توزیع، جلوگیری از هدررفت منابع و مقابله با فروش خارج از شبکه آرد خبر داد و در عین حال، عدم تناسب سهمیه آرد برخی روستاها با جمعیت واقعی آن‌ها را از جمله مشکلات جدی در تأمین نان مورد نیاز روستاییان عنوان کرد.

اکبر روستا طسوجی در گفت و گو با ایلنا  با تشریح نظام توزیع آرد در مناطق روستایی اظهار کرد: در حال حاضر دو نوع آرد در نظام توزیع تعریف شده است؛ نوع نخست، آردی است که با نرخ حمایتی در اختیار نانوایی‌ها قرار می‌گیرد تا از طریق پخت و عرضه نان، نیاز شهروندان و روستاییان تأمین شود. نوع دوم نیز آرد خانه‌پز است که به خانوارهای ساکن روستاهایی اختصاص پیدا می‌کند که فاقد نانوایی هستند و امکان تأمین نان مورد نیاز خود از طریق نانوایی محلی را ندارند.

وی افزود: در چارچوب طرح جدید ساماندهی آرد خانه‌پز، ثبت‌نام خانوارهای مشمول در سامانه مربوطه پیش‌بینی شده است. هدف از اجرای این طرح، شناسایی دقیق دریافت‌کنندگان سهمیه، جلوگیری از تخصیص غیرواقعی آرد، ممانعت از فروش خارج از شبکه و همچنین جلوگیری از هدررفت منابع یارانه‌ای است.

بخشدار مرکزی شیراز با اشاره به سازوکار پیش‌بینی‌شده برای کنترل سهمیه‌ها گفت: پس از ثبت‌نام خانوار و تخصیص سهمیه آرد خانه‌پز، اطلاعات افراد از طریق کد ملی در سامانه ثبت می‌شود. از سوی دیگر، نانوایی‌ها نیز به سامانه نانینو و دستگاه‌های کارت‌خوان متصل هستند و در صورت مراجعه فرد برای خرید نان، اطلاعات هویتی او از طریق کد ملی قابل شناسایی خواهد بود.

روستا ادامه داد: بر اساس سازوکار فعلی، چنانچه فردی سهمیه آرد خانه‌پز دریافت کرده باشد، هنگام مراجعه به نانوایی و استفاده از کارت‌خوان، سامانه این موضوع را شناسایی می‌کند و امکان خرید مجدد نان از محل سهمیه نانوایی برای او با محدودیت مواجه می‌شود. این مسئله در برخی موارد برای خانوارهایی که به دلایل مختلف به شهر مراجعه می‌کنند و قصد خرید نان دارند، مشکلاتی ایجاد کرده است.

وی با بیان اینکه این موضوع همچنان در دست بررسی است، اظهار کرد: در پی بروز برخی اعتراض‌ها و ابهامات، جلساتی برای بررسی ابعاد مختلف طرح و دستیابی به راهکار اجرایی مناسب برگزار شده است تا ضمن حفظ اهداف ساماندهی، مشکلات احتمالی مردم، به‌ویژه خانوارهای روستایی، نیز مورد توجه قرار گیرد.

اختلاف آمار جمعیتی با جمعیت واقعی؛ عامل کمبود آرد در برخی روستاها

بخشدار مرکزی شیراز در بخش دیگری از سخنان خود، یکی از چالش‌های مهم حوزه آرد و نان در مناطق روستایی را عدم تناسب سهمیه تخصیصی با جمعیت واقعی برخی روستاها دانست و گفت: سهمیه آرد بسیاری از روستاها بر اساس اطلاعات سرشماری سال ۱۳۹۵ و با لحاظ شاخص‌های رشد جمعیت تعیین می‌شود؛ در حالی که طی سال‌های گذشته، برخی روستاها با افزایش چشمگیر جمعیت مواجه شده‌اند و آمارهای موجود دیگر پاسخگوی شرایط فعلی آن‌ها نیست.

روستا با اشاره به وضعیت روستای کرونی،  به‌عنوان نمونه‌ای از این مسئله تصریح کرد: جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود پنج هزار نفر بوده است، اما جمعیت فعلی آن، بر اساس برآوردهای موجود، به بیش از ۳۰ هزار نفر می‌رسد. با این حال، مبنای محاسبه و تخصیص سهمیه آرد همچنان با آمار جمعیتی پیشین فاصله دارد و همین موضوع موجب شده سهمیه اختصاص‌یافته متناسب با نیاز واقعی جمعیت فعلی نباشد.

وی افزود: وقتی سهمیه آرد یک روستا بر اساس جمعیتی حدود ۵ تا ۶ هزار نفر محاسبه می‌شود، اما در عمل ده‌ها هزار نفر در آن سکونت دارند، طبیعی است که نانوایی‌ها با کمبود آرد مواجه شوند و نتوانند پاسخگوی نیاز همه ساکنان باشند. این مسئله در برخی دیگر از روستاها از جمله کیان‌آباد، سلطان آباد، شاپورجان، کفترک، ماه فیروزان و .... نیز به شکل‌های مختلف وجود دارد.

بخشدار مرکزی شیراز با تأکید بر اینکه این موضوع بارها از سوی مجموعه بخشداری پیگیری شده است، گفت: شخصاً این مسئله را از طریق فرمانداری، استانداری و سازمان برنامه و بودجه دنبال کرده‌ام و ضرورت اصلاح مبانی تخصیص سهمیه آرد را به دستگاه‌های مربوطه منتقل کرده‌ایم.

روستا خاطرنشان کرد: انتظار این است که در تخصیص سهمیه آرد نانوایی‌ها، صرفاً به آمارهای قدیمی اکتفا نشود و جمعیت واقعی و میزان افزایش جمعیت روستاها نیز در محاسبات مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه ادامه تخصیص سهمیه بر مبنای جمعیت غیرواقعی، مستقیماً بر دسترسی مردم به نان و تأمین نیازهای روزمره خانوارها تأثیر می‌گذارد.

وی تأکید کرد: اصلاح نظام تخصیص آرد، متناسب‌سازی سهمیه‌ها با جمعیت واقعی و بررسی دقیق مشکلات اجرایی طرح ساماندهی آرد خانه‌پز، از ضرورت‌هایی است که باید با همکاری دستگاه‌های مسئول دنبال شود تا ضمن جلوگیری از تخلفات احتمالی در شبکه توزیع، حق مردم در دسترسی به نان نیز تضییع نشود.

طرح ملی توزیع آرد برای روستاییان و نانوایان مشکلات اجرایی دارد

مدیرعامل اتحادیه تعاونی عاملان توزیع آرد شهرستان شیراز نیز با اشاره به برخی مشکلات اجرای طرح ساماندهی توزیع آرد، گفت: اگرچه این طرح با هدف مدیریت سهمیه آرد و جلوگیری از انحراف در توزیع آن طراحی شده و اقدامی مثبت به شمار می‌رود، اما برخی نواقص اجرایی و مشکلات سامانه‌ای آن، به‌ویژه برای ساکنان روستاها و افراد کم‌سواد و سالمند، مشکلاتی ایجاد کرده است.

سلطانی در گفت وگو با ایلنا با بیان اینکه یکی از مسائل مطرح‌شده در اجرای این طرح به وضعیت روستاییانی مربوط می‌شود که برای تأمین نان به شهر مراجعه می‌کنند، اظهار کرد: در شرایط فعلی، افرادی که سهمیه آرد خانگی دریافت می‌کنند، هنگام خرید نان از نانوایی باید از طریق کارت‌خوان و ثبت اطلاعات، سهمیه خود را مدیریت کنند؛ موضوعی که در برخی موارد موجب محدودیت در تأمین نان مورد نیاز آنان می‌شود.

وی افزود: گاهی افراد به دلیل نداشتن آرد یا فراهم نبودن امکان پخت نان در منزل، ناچار به خرید نان از نانوایی هستند، اما سازوکار فعلی طرح برای این شرایط پیش‌بینی کافی ندارد و لازم است این موارد تعیین تکلیف شود.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی عاملان توزیع آرد شهرستان شیراز با اشاره به مشکلات سامانه‌ای این طرح بیان کرد: برای توزیع آرد، فهرستی از افراد مشمول در اختیار عاملان توزیع قرار می‌گیرد و باید اطلاعات هویتی و کد ملی افراد در سامانه ثبت شود تا کد تأیید برای آنان ارسال و سهمیه مشخصی، برای مثال ۲۰ کیلوگرم آرد، تخصیص داده شود.

سلطانی ادامه داد: این فرایند برای روستاییانی که به اینترنت دسترسی ندارند یا از سواد کافی برای استفاده از سامانه برخوردار نیستند، دشوار است. به‌ویژه سالمندان و افراد کم‌سواد چگونه می‌توانند مراحل ثبت‌نام و دریافت کد را انجام دهند؟ در برخی روستاها حتی امکان دریافت پیامک یا دسترسی پایدار به اینترنت نیز وجود ندارد.

وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه اجرای طرح گفت: ما با اصل ساماندهی توزیع آرد مخالف نیستیم و معتقدیم این اقدام می‌تواند از هدررفت و سوءاستفاده از سهمیه آرد جلوگیری کند، اما برای اثربخشی آن باید مشکلات اجرایی و زیرساختی برطرف شود.

سلطانی خاطرنشان کرد: این طرح در سطح ملی طراحی شده و رفع مشکلات آن نیازمند پیگیری از طریق مسئولان استانی و دستگاه‌های متولی در سطح ملی است. انتظار داریم استانداری، فرمانداری و مسئولان مربوطه مسائل مطرح‌شده از سوی عاملان توزیع آرد و روستاییان را پیگیری کنند تا اجرای طرح با سهولت بیشتری همراه شود.

وی در پایان تأکید کرد: ساماندهی توزیع آرد اقدامی ضروری و قابل دفاع است، اما نباید پیچیدگی‌های سامانه‌ای و محدودیت‌های دسترسی به اینترنت، گروه‌هایی از مردم به‌ویژه روستاییان و سالمندان را در تأمین نان با مشکل مواجه کند. هدف نهایی باید اجرای صحیح طرح، حفظ عدالت در توزیع آرد و تسهیل دسترسی مردم به نان باشد.

خبرنگار : ادمین