گندم‌سوزی به سبک کرملین؛ تاوان سنگین قمار غلات در آب‌های ناامن

وضعیت فعلی این پهنه آبی به یک بازی تمام‌عیار «چشم در چشم» تبدیل شده؛ رقابتی فرسایشی بر سر اینکه چه کسی زودتر پلک می‌زند. اما آمار سقوط آزاد صادرات گندم روسیه در ماه گذشته این پرسش چالش‌برانگیز را پیش می‌کشد: مسکو تا چه زمانی می‌تواند بازی بی‌تفاوتی را ادامه دهد، وقتی بخش کشاورزی و صادراتی خودش قربانی اصلی این استراتژی شده است؟

سیگنال‌های سرد کرملین در برابر ابتکار عمل ترکیه و سازمان ملل
با مطرح شدن ابتکار عمل مشترک جدید ترکیه و سازمان ملل با هدف توقف حملات به کشتی‌های تجاری و تضمین امنیت دریانوردی در دریای سیاه، کرملین مدعی شده است که هنوز جزئیات مشخصی از این طرح دریافت نکرده است. اگرچه مسکو پیش‌تر دریافت پیشنهادهای ترکیه را تأیید کرده بود، اما تأکید کرد که هنوز هیچ مذاکره ماهوی و ملموسی در جریان نیست. این رفتار مسکو حاوی پیامی روشن است: «ما عجله‌ای برای توافق نداریم و آماده صبریم»؛ اما آیا واقعاً مسکو زمان کافی در اختیار دارد؟
کابوس لجستیکی؛ وقتی دریای بالتیک و کاسپین جایگزین نمی‌شوند
آمارهای تجارت دریایی نشان می‌دهد که به تعویق انداختن توافق، هزینه سرسام‌آوری روی دست روسیه گذاشته است. دریای سیاه همواره گلوگاه و دروازه اصلی غلات روسیه بوده و نزدیک به ۹۰ درصد از کل صادرات دریایی این کشور را پوشش می‌داد.
اکنون، شرکت‌های روسی ناچارند برای دور زدن این بحران محموله‌های خود را از طریق مسیرهای طولانی‌تر دریای بالتیک و دریای کاسپین (خزر) منتقل کنند و پایانه‌هایی را که پیش‌تر مختص کالاهای دیگر بودند، با هزینه‌های بالا تغییر کاربری داده و برای بارگیری غلات تطبیق دهند.

این مسیرهای جایگزین، علاوه بر زمان‌بر بودن، هزینه حمل‌ونقل و بیمه را به شدت افزایش داده و از نظر ظرفیت نیز هرگز نمی‌توانند بار لجستیکی دریای سیاه را به دوش بکشند.
سقوط آزاد صادرات؛ آمار شوکه‌کننده ماه سپتامبر
پیامدهای این بحران لجستیکی فوراً خود را در ارقام صادراتی نشان داده است. بر اساس برآوردهای «اتحادیه غلات روسیه»، صادرات گندم این کشور در سپتامبر به تنها حدود ۱ میلیون تن سقوط کرده است؛ رقمی فاجعه‌بار در مقایسه با ۵.۷ میلیون تن در مدت مشابه سال قبل.

این افت چشمگیر نشان می‌دهد که اگرچه تغییر مسیرهای ترانزیتی امکان ادامه برخی محموله‌ها را فراهم کرده، اما غلات روسیه یکی از حیاتی‌ترین مزیت‌های رقابتی خود را از دست داده است: مسیر کوتاه، ارزان و استراتژیک دریای سیاه به بازارهای تشنه خاورمیانه، شمال آفریقا و آسیا.
تلاش‌های مداوم آنکارا و سازمان ملل برای احیای امنیت دریانوردی، صرفاً به نفع اوکراین نیست؛ بازگشت ثبات به دریای سیاه، بازگشت صادرکنندگان غلات روس به مسیرهای سنتی و مهار هزینه‌های سرسام‌آور لجستیک آن‌هاست.
در پشت چهره بی‌تفاوت و سرسخت کرملین، تنها یک سوال اساسی بی‌پاسخ مانده است:
«مسکو تا کی می‌تواند چشم‌هایش را باز نگه دارد و پلک نزند، در حالی که شریان حیاتی غلات کشورش در حال خفگی است؟»

خبرنگار : ادمین