شکاف صادرات و تولید، بازار گندم روسیه را تحت فشار گذاشت

به گزارش  غلاتنیوز از روابط عمومی انجمن غلات ایران،بازار غلات روسیه بیش از پیش با شکاف قابل‌توجه میان عرضه بالای داخلی و محدودیت ظرفیت صادراتی مواجه شده است.

تولید گندم  روسیه در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۸ میلیون تن برآورد می‌شود، اما صادرات سپتامبر به‌طور محسوسی پایین‌تر  از ظرفیت معمول فصلی قرار دارد و این وضعیت می‌تواند به انباشت بیشتر ذخایر در بازار داخلی منجر شود. صادرات از دریای سیاه همچنان با محدودیت‌های  جدی روبه‌روست و صادرکنندگان ناچار شده‌اند بخشی از محموله‌ها را به مسیرهای بالتیک و خزر منتقل کنند. صادرات گندمدر ماه سپتامبر تنها ۱.۶ تا ۲ میلیون تن در مقابل ۴.۹ میلیون تن سال گذشته برآورد شده است. با این حال، صادرات از بالتیک افزایش یافته، اما تراکم حمل ریلی ، محدودیت  ظرفیت پایانه‌ها و کمبود کشتی همچنان موانع اصلی هستند؛ انتقال غلات از این مسیر حدود ۳۰ تا ۵۰ دلار در هر تن به هزینه تحویل اضافه  می‌کند و ظرفیت مؤثر آن نیز حدود ۷ میلیون تن در سال برآورد شده است.
در همین حال، بازار حمل در دریای خزر همچنان قوی است و محدودیت  شناور  و ازدحام در بنادر ایران باعث افزایش  نرخ کرایه شده است. قیمت گندم ۱۲.۵ درصد پروتئین روسیه در بنادر بالتیک نیز حدود ۲۸۰-۲۹۰ دلار در هر تن اعلام شده، در حالی که انباشت محصول و محدودیت خروج غلات از کشور، قیمت‌های داخلی و سودآوری کشاورزان را تحت فشار قرار داده است.

در چنین شرایطی، اقدامات دولت برای ایجاد تعادل در بازار داخلی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تعلیق  عوارض شناور صادرات غلات تا پایان سال ۲۰۲۶ می‌تواند به بهبود درآمد تولیدکنندگان و رقابت‌پذیری صادرات کمک کند، اما این اقدام به‌تنهایی مشکل کمبود ظرفیت ریلی  و کشتی  را برطرف نمی‌کند. در کنار آن، برنامه خرید مداخله‌ای دولت می‌تواند بخشی از مازاد عرضه را جذب کرده و فشار بر قیمت‌های داخلی را کاهش  دهد. همچنین، افزایش دوره فعالیت مسیرهای حمل‌ونقل رودخانه‌ای برای تسهیل انتقال غلات به مسیرهای جایگزین صادراتی در دست بررسی است.

همزمان، پیشنهاد پرداخت یارانه به‌ازای هر هکتار برای کشت محصولات زمستانه برداشت ۲۰۲۷ مطرح شده؛ اقدامی که در شرایط فعلی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا تا ۱۸ سپتامبر تنها ۶.۱ میلیون هکتار غلات زمستانه  کشت شده که ۱۴ درصد کمتر  از سال گذشته و ۲۵ درصد پایین‌تر  از میانگین پنج‌ساله است و پایین‌ترین سرعت کشت از سال ۲۰۱۳ محسوب می‌شود. ضعف اقتصادی تولید، افت قیمت‌های داخلی، کمبود رطوبت در برخی مناطق و تأخیر در برداشت محصولات بهاره، خطر کاهش سطح زیر کشت گندم زمستانه و مصرف کمتر نهاده‌ها را افزایش داده است. در مجموع، عرضه فراوان و محدودیت صادرات همچنان عامل فشار بر بازار داخلی روسیه در کوتاه‌مدت است، اما کندی کشت زمستانه و احتمال کاهش  سطح زیر کشت و مصرف نهاده‌ها، ریسک کاهش تولید و محدودتر  شدن عرضه گندم  روسیه در سال ۲۰۲۷ را افزایش می‌دهد.

نمودار زیر میزان صادرات گندم  روسیه و اوکراین در ماه سپتامبر را از سال ۲۰۱۵ نشان می‌دهد. در سپتامبر سال جاری، مجموع صادرات دو کشور به حدود ۳ میلیون تن رسیده که پایین‌ترین  سطح در دوره نشان‌داده‌شده است. بخش عمده این افت مربوط به روسیه است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تأثیر محدودیت‌های  صادراتی و مشکلات لجستیکی دریای سیاه بر جریان تجارت گندم منطقه است.

خبرنگار : ادمین