افت تولید گندم در جهان؛ کاهش 42 میلیون تنی در راه است

شورای بین المللی غلات اخیرا پیش بینی کرده است تولید گندم جهان در سال مالی ۲۰۲۶/۲۷ حدود ۸۲۰ میلیون تن باشد که ۲۴ میلیون تن یا ۳ درصد کمتر از سطح استثنایی فصل قبل است. با وجود این کاهش، این محصول همچنان دومین محصول بزرگ ثبت شده خواهد بود و تأکید می‌ کند که بازار با سناریوی کمبود مواجه نیست.

کاهش ۱۰.۷ درصدی ارزش گندم صادراتی جهانی گندم در سال ۲۰۲۵

با این وجود یکی از ویژگی‌ های کلیدی چشم ‌انداز ۲۰۲۶/۲۷ شورای بین المللی غلات، اختلاف بین صادرکنندگان و وارد کنندگان است. به نحوی که پیش ‌بینی می ‌شود تولید در میان صادرکنندگان اصلی گندم حدود ۴۲ میلیون تن نسبت به سال گذشته کاهش یابد. این در حالی است که طبق داده های سایت تحقیقی worldtopexports در سال ۲۰۲۵، فروش جهانی گندم صادر شده از همه کشورها در مجموع ۴۸ میلیارد دلار بود. این مبلغ دلاری ناشی از کاهش ۱۵.۷ درصدی فروش بین ‌المللی گندم از سال ۲۰۲۱ است که صادرات جهانی گندم ۵۶.۹ میلیارد دلار ارزش داشت. همچنین از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، ارزش گندم صادراتی جهانی در مقایسه با ۵۳.۷ میلیارد دلار سال قبل، ۱۰.۷ درصد کاهش یافت.

کانادا؛ پیشرو در صادرات گندم در سال ۲۰۲۵

از سوی دیگر در رابطه با بزرگترین کشورهای صادر کننده گندم نیز این گزارش نشان می دهد: پنج صادر کننده بزرگ گندم یعنی «کانادا، استرالیا، ایالات متحده آمریکا، روسیه و فرانسه» بیش از سه پنجم (۶۱.۲ درصد) از ارزش کل محموله‌های بین ‌المللی این غذای مغذی غلات را تأمین کردند.

در واقع در خصوص کشورهای برتر در صادرات گندم این گزارش می گوید در مدت نامبرده کشور کانادا با رقم زدن صادراتی به ارزش ۸.۱ میلیارد دلار که حدود ۱۷ درصد از کل صادرات گندم می شود در جایگاه اول قرار دارد و پس از آن استرالیا با صادراتی به ارزش ۶.۴۶ میلیارد دلار و سهمی ۱۳.۵ درصدی در رتبه دوم و ایالات متحده با صادراتی ۶.۳۶ میلیارد دلاری و سهمی ۱۳.۲ درصدی از کل صادرات گندم در رتبه سوم قرار دارد.

پس از آن نیز کشورهای روسیه، فرانسه، آرژانتین، اوکراین، رومانی، قزاقستان، بلغرستان، آلمان، لهستان، لیتوانی، لتونی و مجارستان نیز در رده های چهارم تا پانزدهم صادراتی قرار دارند. به این ترتیب است که از نظر ارزش، ۱۵ کشور ذکر شده ۹۱.۵ درصد از گندم صادراتی جهان را در سال ۲۰۲۵ صادر کردند.

نکته قابل توجه اینکه در میان صادرکنندگان برتر ذکر شده در بالا، سریع‌ ترین رشد در بین تأمین‌کنندگان گندم از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ به شرح زیر بود: آرژانتین (۵۷.۲درصد افزایش)، قزاقستان (۴۶.۴درصد افزایش)، رومانی (۱۷.۴درصد افزایش) و بلغارستان (۱۷.۱درصد افزایش). در عوض کشورهایی که کاهش فروش گندم صادراتی خود را تجربه کردند، عبارتند از: روسیه (کاهش -۵۴.۱درصد نسبت به سال ۲۰۲۴)، اوکراین (کاهش -۴۳.۳درصد)، مجارستان (کاهش -۲۷.۷درصد)، آلمان (کاهش -۲۲.۳درصد) و لهستان (کاهش -۲۱.۳درصد).

کانادا ممکن است از کاهش عرضه ایالات متحده و استرالیا در ۲۰۲۶-۲۰۲۷ سود ببرد

در واقع در حالی کانادا در صادرات گندم پیشرو است که شورای غلات در جدیدترین چشم انداز سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ خود عنوان کرده است: پیش ‌بینی می ‌شود تولید در میان صادرکنندگان اصلی گندم حدود ۴۲ میلیون تن نسبت به سال گذشته (۲۰۲۵-۲۰۲۶)کاهش یابد.

در واقع در این چشم انداز آمده است: انتظار می ‌رود ایالات متحده کمترین میزان برداشت گندم را در بیش از ۵۰ سال گذشته داشته باشد که ظرفیت صادرات را محدود می‌ کند. آسیای پاسیفیک همچنان مقصد اصلی گندم ایالات متحده است، اما کاهش موجودی گندم در ایالات متحده می ‌تواند فرصت‌ هایی را برای سایر تأمین ‌کنندگان ایجاد کند.

استرالیا به دلیل مزیت حمل و نقل خود به جنوب شرقی آسیا، معمولاً در موقعیت خوبی برای بهره‌ مندی از این وضعیت قرار دارد. با این حال، انتظار می ‌رود تولید استرالیا نیز به طور قابل توجهی کاهش یابد و توانایی آن را برای بهره ‌برداری کامل از این فرصت محدود کند.

به نظر می‌ رسد کانادا، به ویژه در بازارهای گندم با پروتئین بالا، موقعیت بهتری دارد. به نحوی که شورای غلات می گوید: کانادا می ‌تواند صادرات خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهد و در صورت تضعیف رقابت از سوی ایالات متحده و استرالیا، ممکن است به سطوح صادرات بی‌ سابقه ‌ای برسد.

اگر قیمت جهانی گندم افزایش یابد گندم هند رقابتی تر می شود

همچنین در این چشم انداز انتظار می‌ رود روسیه، اتحادیه اروپا و اوکراین نیز صادرات بیشتری داشته باشند، اما هر کدام با محدودیت ‌هایی روبرو هستند. توانایی روسیه برای جابجایی ذخایر بزرگ به نوسانات ارز، حاشیه سود و لجستیک داخلی بستگی دارد، به ویژه به این دلیل که برخی از ذخایر از بنادر صادراتی دور هستند. صادرکنندگان اتحادیه اروپا باید در صورت کاهش خرید مراکش و بسته ماندن الجزایر به روی گندم فرانسه، بازارهای جایگزین پیدا کنند. رقابت ‌پذیری اوکراین به شدت به هزینه ‌های حمل و نقل و دسترسی به بازارهای دوردست مانند آسیای جنوب شرقی بستگی دارد.

شورای غلات می گوید: در سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ هند یکی دیگر از کشورهایی است که باید به آن توجه کرد. اگر قیمت ‌های جهانی به اندازه کافی افزایش یابد، گندم هند می ‌تواند رقابتی ‌تر شود، ابتدا در بازارهای همسایه مانند نپال و بنگلادش.

آسیای پاسیفیک می‌ تواند به یکی از حوزه‌ های کلیدی رقابت تبدیل شود. اگر تقاضای شمال آفریقا ضعیف شود، صادرکنندگان اروپایی، به ویژه فرانسه، ممکن است به دنبال افزایش حمل و نقل به این منطقه باشند. تأمین‌کنندگان دریای سیاه می‌ توانند همین بازارها را هدف قرار دهند، اما فروش در مسافت ‌های طولانی ‌تر به هزینه ‌های حمل و نقل، نوسانات ارز و رقابت از سوی کانادا و استرالیا بستگی خواهد داشت.

صادرات گندم در سال ۲۰۲۵ از دیدگاه قاره ای

از سوی دیگر از دیدگاه قاره ‌ای، کشورهای واقع در اروپا تقریباً نیمی از صادرات گندم جهانی را در طول سال ۲۰۲۵ با محموله ‌هایی بالغ بر ۲۰.۹ میلیارد دلار یا ۴۳.۶ درصد از کل فروش جهانی تأمین کردند.

از سوی دیگر صادرکنندگان آمریکای شمالی که دو همسایه پیشرو در حمل و نقل گندم (کانادا و ایالات متحده) را در خود جای داده‌ اند، ۳۰.۱ درصد دیگر از گندم فروخته شده در بازارهای بین ‌المللی را تأمین کردند. اقیانوسیه (عمدتاً استرالیا) ۱۳.۵ درصد از صادرات گندم را از نظر ارزش بر عهده داشت و از فروشندگان آمریکای لاتین (۸.۳ درصد) از جمله کارائیب پیشی گرفت. درصدهای کمتری از صادرکنندگان در آسیا (۴.۳ درصد) و آفریقا (۰.۲ درصد) به دست آمد.

خبرنگار : ادمین