اصلاح سیاست ها، شرط خوداتکایی در تولید دانه‌های روغنی

به گزارش غلاتنیوز از صدا وسیما، محمد جعفری تولید قراردادی را راهکار اصلی افزایش تولید دانه‌های روغنی و کاهش وابستگی به واردات دانست و گفت: اگر از همه الزامات تولید قراردادی استفاده کنیم، می‌توان ظرف پنج سال جهش قابل توجهی در تولید دانه‌های روغنی ایجاد و ۳۰ تا ۴۰ درصد نیاز کشور به روغن و کنجاله را از محل تولید داخل تأمین کرد.

وی افزود: در تولید قراردادی، صنایع تبدیلی از توان مالی و فنی خود استفاده می‌کنند و با تأمین بذر، کود، آموزش‌های فنی و سایر نهاده‌ها در کنار کشاورزان قرار می‌گیرند تا تولید در واحد سطح افزایش یابد.

آقای جعفری با بیان اینکه افزایش قیمت خرید به تنهایی نمی‌تواند تولید را افزایش دهد، گفت: وزارت جهاد کشاورزی طی سال‌های گذشته بیشتر افزایش تولید دانه‌های روغنی را در ابزار قیمت دیده، اما تجربه نشان داده است که تنها با افزایش قیمت خرید نمی‌توان به خوداتکایی رسید و باید از ابزار‌هایی مانند آموزش، بیمه، بذر مناسب، یکپارچه‌سازی اراضی و مشارکت صنایع تبدیلی نیز استفاده شود.

دبیر انجمن صنایع روغن‌کشی ایران ادامه داد: افزایش راندمان تولید، توسعه کشت در مناطق جدید و استفاده از روش‌های نوین کشاورزی مانند کشت مخلوط، سه راهکار اصلی افزایش تولید دانه‌های روغنی در کشور است که بدون افزایش قابل توجه سطح زیرکشت نیز می‌تواند تولید را ارتقا دهد.

وی در تشریح وضعیت فعلی این بخش گفت: با وجود اینکه بیش از ۲۵ سال است افزایش ضریب خوداتکایی در تولید دانه‌های روغنی در دستور کار قرار دارد، هنوز حدود ۹۰ درصد نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود و سالانه حدود سه تا چهار میلیارد دلار ارز برای واردات دانه‌های روغنی، روغن خام و کنجاله هزینه می‌شود.

جعفری افزود: طی ۱۵ سال گذشته تولید دانه‌های روغنی هیچ‌گاه به ۶۰۰ هزار تن نرسیده و امسال نیز تولید کلزا به کمتر از ۱۵۰ هزار تن خواهد رسید و با احتساب سایر دانه‌های روغنی، مجموع تولید کشور کمتر از ۲۰۰ هزار تن برآورد می‌شود.

جعفری با اشاره به عملکرد مزارع کلزا گفت: متوسط برداشت کلزا در کشور بسته به شرایط استان‌ها بین ۱.۷ تا ۲.۲ تن در هکتار است و با اجرای برنامه‌های فنی و ترویجی، استفاده از بذر مناسب و آموزش کشاورزان می‌توان این میزان را افزایش داد.

وی با انتقاد از بی‌ثباتی سیاست‌ها در این بخش اظهار کرد: یکی از دلایل اصلی موفق نبودن برنامه‌های خوداتکایی، نداشتن برنامه مشخص و پایدار برای تولید قراردادی و تغییر سیاست‌ها در میانه راه است؛ به‌گونه‌ای که صنایع تبدیلی نمی‌دانند حمایت‌های دولت ادامه‌دار خواهد بود یا خیر و همین مسئله انگیزه سرمایه‌گذاری را کاهش داده است.

دبیر انجمن صنایع روغن‌کشی ایران با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه گفت: امروز باید از وزارت جهاد کشاورزی پرسید که در پایان سال دوم اجرای برنامه هفتم، چه میزان از اهداف تولید دانه‌های روغنی محقق شده، چرا این اهداف تحقق پیدا نکرده و برنامه این وزارتخانه برای جبران عقب‌ماندگی چیست.

وی همچنین یکی از مشکلات صنایع روغن‌کشی را نحوه اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده عنوان کرد و افزود: در حالی که واردات کنجاله از مالیات بر ارزش افزوده معاف است، دانه‌های روغنی مشمول این مالیات شده‌اند و این موضوع بخش مهمی از توان صنایع تبدیلی را به جای توسعه تولید، صرف پیگیری مسائل اداری و مالیاتی کرده است.

جعفری با اشاره به حذف ارز ترجیحی نیز اظهار کرد: انتظار می‌رفت با حذف ارز ترجیحی، تولید کالا‌های اساسی از جمله دانه‌های روغنی افزایش یابد، اما امروز حتی کوچک‌ترین جهش در تولید نیز مشاهده نمی‌شود، زیرا تحقق این هدف نیازمند یک بسته کامل از سیاست‌های حمایتی است، نه صرفاً اصلاح نرخ ارز.

وی تأکید کرد: اگر دولت، مجلس، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و بخش خصوصی در قالب یک برنامه منسجم و پایدار کنار هم قرار گیرند، می‌توان از ظرفیت صنایع تبدیلی برای افزایش تولید، کاهش وابستگی به واردات و صرفه‌جویی ارزی استفاده کرد.

خبرنگار : ادمین